Karbonmonoksit nedir (Sessiz Ölüm)!

Renksiz, kokusuz, tatsız, baş ağrısına sebep oluyor ve insan hayatı için son derece tehlikeli. Solunması halinde akciğer vasıtasıyla kana karışıyor ve kandaki hemoglobine yapışarak onların oksijen taşımasını engelliyor, dolayısıyla kişinin oksijensiz kalarak hayatını kaybetmesine sebep oluyor karbonmonoksit[CO]. Mono Latincede 1 demek. Yani karbonmonoksit, tek oksijenli karbon anlamını taşıyor. 

 

karbonmonoksit2

Karbon içeren yakıtlardan önceki yazılarımın birinde bahsetmiştim. O yazıdan yakıtlar ve karbon hakkında bilgi alabilirsiniz. Karbon atomu yanma sonucu karbondioksite dönüşmek ister. Eğer yanma sırasında yeterli oksijen olmaz yada oksijen bulamaz ise karbonmonoksit yani tek oksijen almış karbon olarak dışarıya çıkar.
Evinizdeki ocaktan, otomobilin egzozundan yada evinizdeki sobanızdan sızabilir karbonmonoksit. Çünkü bütün bu yakıtlarda Karbon[C] bulunur. Açık ortamlarda bol miktarda oksijen bulunduğu için karbonmonoksit[CO], karbondioksite[CO2] rahatlıkla dönüşür.

Ancak kapalı ortamlarda, solunum yoluyla önce akciğere, oradan da kana karışır. İşte tehlike burada başlıyor. Kokusuz ve renksiz olduğu için ortamda bulunduğunu doğal yollarla maalesef anlayamıyoruz.  Sadece alttaki fotoğraftakine benzer bir CO dedektörü yardımcı olabilir.

Karbonmonoksit-Dedöktörü

Hemoglobin kanımızda bulunuyor. Ve hücrelere oksijen taşırken aynı hücrelerden de karbondioksiti akciğere geri getiriyor. Yani bir nevi kamyon gibi yük taşıyor. Eğer karbonmonoksit [CO] kana karışır ise Hemoglobine yapışıyor .Bu durumda hemoglobin Oksijen yada Karbondioksit yerine karbonmonoksit ile dolaşmaya başlıyor kanımızda. Maalesef onu bırakamadan geziyor.

hemoglobin

Karbon nedir yada nerelerde bulunur? Merak ediyorsanız karbondioksit yazım için tıklayın.

Hemoglobinin oksijen taşıyamaması, Hücrelere taze oksijen gitmemesine sebep olur.
Hücrelere yeterli oksijen gitmediği zaman, çok ciddi bir halsizlik , yorgunluk hissetmeye başlıyor kişi. Sanki çok ağır bir işte çalıştı ve inanılmaz yoruldu. Hani gözünüzden uyku akar bazen 10 dakika kestirmek ister vücudunuz aynı o his gibi uyumak istiyor kişi , ve uyutur kişiyi.

uykucu2

Bu uyuma hali, kişiyi sessizce ölüme götürmektedir aslında. Oksijen alamayan vücut yavaşça sessizce ölüme doğru gitmektedir. Evde kullanılan şofbenden sobaya, otomobilin egzozundan mutfaktaki ocağa kadar her yerden çıkabilir karşınıza karbonmonoksit. Şofben zehirlenmesi, soba zehirlenmesi vs. Diye duyduğunuz zehirlenmelerin sebebidir karbonmonoksit.

Banyo içine konan şofbenden zehirlenip ölenler, kapalı garaj da yada atelyede aracın motorunu çok uzun süre çalışır durumda bırakıp ölen kişiler var maalesef. Yaklaşık 15 yıl önce, evlerinin garajında arabada müzik dinlemek ister evin küçük oğlu. Aküsü bitmesin diye motoru da çalıştırır. Bir kaç saat sonra ölü olarak bulundu küçücük çocuk. Karbonmonoksite karşı çok dikkatli olun, kapalı garajda yada Kapalı ortamlarda herhangi bir motor çalıştırıp yanında durmayın, sobaya atılan odun-kömürü iyi tutuşturun, gece yatarken odun atmayın, lodos olduğu günlere özellikle çok dikkat edin. Unutmayın ocakta kullandığınız lpg yada doğalgaz da karbon içeriyor. Eğer mümkünse bu ortamlarda dedektör bulundurun. Unutmayın, renksiz ve kokusuzdur.

Sağlıcakla ve sağlıklı kalın.

Hakan Aydoğan

Teknik Eğitmen

 

[polldaddy poll=”9378114″]